Dansondernemers Nederland

10 Tips voor buiten dansen 

Er wordt op dit moment volop buiten gedanst, totdat we weer naar binnen mogen. Maar hoe dans je buiten als de vloer en de temperatuur zo anders zijn dan binnen? We vonden collega dansdocent Danielle Noordermeer bereid om tien tips voor buiten dansen te schrijven. Naast dansdocent is zij namelijk ook choreograaf en fysiotherapeut. Lees snel verder en doe je voordeel met haar tien tips voor buiten dansen.

1. Schoenen

Buiten dansen is super leuk en je kan er echt je creativiteit  op los laten. Maar houd rekening met je ondergrond. En dus het schoeisel en dat heeft weer heel erg te maken met waar je danst. Ik heb gehoord dat sommige mensen een plekje toegewezen kregen op het kunstgrasveld. Dat is wel een hele pittige uitdaging met bijvoorbeeld je moderne dansles. Maar ook voor je kinderlessen want rollen en grondwerk is niet bepaald prettig. Maar gewone schoenen zijn op zo’n ondergrond veel te glad (er bestaan niet voor niets kunstgrasschoenen). Maar je kan niet verwachten dat al je leerlingen ‘speciale schoenen’ gaan aanschaffen dus wat dan?

Probeer waar je ook danst (gras, asfalt, kunstgras) altijd te vragen of de kids hun gymschoenen meenemen. Deze hebben vaak een goed profiel, dus glijden ze niet zo makkelijk uit op het gras. Ook hebben ze goede stevigheid voor de enkels en meer demping van de harde oppervlaktes. Dansen op de balletschoentjes, is buiten niet zo’n goed idee aangezien deze geen steun geven en nul demping hebben om schokken op te vangen. 

Volwassenen kun je ook vragen hun buiten sportschoenen mee te nemen. Goede stevige danssneakers met splitzool zijn superhandig. En geschikt om buiten mee te dansen. Ze slijten misschien wel wat sneller! 

Schoenen van onder andere het merk under armour zijn ook flexibel en goed om buiten mee te sporten. 

2. Ondergrond

Maar je kan ook creatief zijn met je ondergrond. Als je bijvoorbeeld in een park je lessen geeft, kun je bijvoorbeeld een groot stevig zeil kopen, deze met haringen o.i.d. vastzetten en voilà: je hebt een gladde ‘balletvloer’! Ik heb ook al mensen gezien die buiten een volledige zwevende balletvloer hebben gemaakt met balletzeil erop, fantastisch als je dat voor elkaar krijgt. Maar misschien niet voor iedereen financieel haalbaar. Denk bijvoorbeeld aan zo’n groot stuk keukenzeil, je weet wel zo’n zwart/wit geblokt zeil? Ik heb wel eens gezien dat een dansschool bij een optreden buiten in de winkelstraat dit had neergelegd en vast getaped op de grond. Om zo toch te kunnen draaien en slides te maken. Super slim!

Wel even opletten dat als je op gras zit, er geen kuilen en zo onder zitten. Zo zou je dan toch ook even op je balletschoentjes kunnen dansen en wat kunnen draaien. Is fijn voor je grondwerk. Kinderen kunnen lekker rollen en glijden en jij hoeft niet bang te zijn voor grasvlekken die niet meer uit balletpakjes te krijgen zijn, met boze ouders tot gevolg. MDF platen voor de tap en flamenco lessen, ideaal. Zou kun je toch het geluid maken wat erbij hoort! Leg je ze dan op het gras, heb je weer meer demping dan op straat/asfalt. 

Kun je dit allemaal niet regelen? Kijk dan goed naar je ondergrond. Bij gras dus opletten op kuilen, je kan je lelijk verstappen in je enthousiasme als je vooral naar je juf kijkt en niet naar de grond. Dus probeer voordat je lessen elke keer starten, eerst goed je ‘dansvlak te bekijken. Ook op glas, peuken andere dingen die blijven liggen. Het kost even wat tijd om elke cm af te speuren maar liever dat dan ongelukjes. Op gras kun je best springen en rollen. Ik heb ooit een aantal keer mijn moderne danslessen op het MBO dans buiten gegeven in een park, gewoon omdat het mooi weer was. En dat ging perfect. Deels op blote voeten, deels met danssneakers aan. En per oefening soms echt bekijken wat kan. Ok dit werkt niet, instant improviseren en aanpassen. Dit kun je ook gewoon aan je leerlingen vertellen. Wees er gewoon open en eerlijk over.

Wat je ook doet, waar je ook op lesgeeft. Probeer het zelf eerst uit. Jij hebt als docent nu eenmaal een betere lichaamsbeheersing dan je kids. Als het voor jou al lastig is, bedenk je dan dat je leerlingen hoe jong of oud ze ook zijn er nog veel meer moeite mee zullen hebben. En als iets niets lukt, ze ergens gaan compenseren om het wel voor elkaar te krijgen. En bij compensatie in enkel en vooral knieën liggen blessures op de loer, dus waak daarvoor.

3. Draaien?

Ja, ik had het er bij het vorige punt al even over, draaien is buiten niet zo makkelijk. Door de schoenen die je aanhebt en de ondergrond, blijft je voet tijdens de draai letterlijk meer staan, terwijl je lichaam vaak wel draait. Er is meer weerstand tussen de schoen en de ondergrond tov in de normale gladde dansvloer binnen. Echt iets om rekening te houden met je lessen. 

1 a 2x een draai buiten doen is echt niet erg maar als je dit te veel doet kun je echt last van je knieën gaan krijgen of zelf groter letsel (kapotte meniscus, binnenste kniebanden). Zowel voor je leerlingen maar ook vooral ook voor jou als docent als je meerdere lessen achter elkaar doet op een niet zo ideale ondergrond. Het kan niet zo zijn dat je straks als docent na een aantal weken buiten les geven, met een enkel of knieblessure thuis zit en je lessen moet laten vervangen. Wees dus ook vooral zuinig op je eigen lijf. 

Dus beter of niet draaien, of alleen als je dus ergens een gladdere ondergrond creëert zoals een zeil, of elke danser een gladde placemat geeft om op te draaien. Op danssneakers kun je sowieso beter draaien want die zijn daar meer voor gemaakt. Geef nu extra aandacht aan het goed spotten, dat kun je heel goed op de plek doen. 

4. Springen

Springen is super leuk en als je springt op de plek kan er heel veel. Op beton zou ik niet teveel en te lang springen, vanwege het feit dat je geen enkele vering hebt. Een paar keer is niet erg, maar net als bij het draaien, is dit iets waar je last van kunt krijgen in je enkel en knieën. Omdat je buiten danst is het nog belangrijker om te zorgen voor een hele goede w-up en voorbereidende oefeningen voordat je gaat springen zodat alle spieren goed actief zijn en mee kunnen helpen aan het opvangen van de sprong. Want gras en asfalt zijn minder vergevingsgezind dan een mooie verende zwevende balletvloer. Springen op het gras kan best goed, ook een leuke diagonale oversteek in je ballet, jazz- of moderne dansles met sprongen kan best. Maar check dus goed op kuilen, want niets is vervelender dan in een dikke kuil terecht komen (denk aan omklappende enkels etc). Dus paar sprongen, leuk vooral doen! Ik heb zelf altijd meer het gevoel van vliegen en zweven buiten, dus het kan juist ook heel inspirerend werken voor je leerlingen. Je kan misschien iets meer aandacht geven aan het echt goed landen in plié en hoe je sprongen meer kan verbinden met andere passen zodat het meer een dansant geheel wordt. Maar sla misschien de 32 sauté’s en 16 changements en dergelijke eventjes over ;P

5. Temperatuur 

Houd er rekening mee dat je buiten sneller afkoelt en je je les daardoor misschien wat anders opbouwt dan normaal. Bijvoorbeeld tussendoor vaker een verplaatsende oefening of gedeelte van de oefening meer laten verplaatsen door de ruimte. Even bewegen met het gehele lichaam zodat je weer door en door warm wordt. Ook voor jou als docent erg belangrijk dat je meer mee doet en goed warm blijft. Vooral belangrijk bij een ballet les, tijdens het barre gedeelte. Zorg ook dat je leerlingen qua kleding daar rekening mee houden en iets extra’s aan kunnen trekken. Vergeet je zelf hierin natuurlijk ook niet!

6. Warming –up

Zorg dat je extra aandacht besteed aan een goede warming up waar bij je alle lichaamsdelen aan bod laat komen. Dit geldt voor alle dansvormen. Neem er ook echt een goede 10 min voor. Het zorgt ervoor dat je leerlingen en ook niet onbelangrijk jijzelf als docent minder risico lopen op blessures. Bij bovenstaand punt heb ik de temperatuur hierin al benoemd, afwisseling in statisch en verplaatsende oefeningen en ook het belang van extra kleding. Ook een goede cooling down moet niet vergeten worden. Je vraagt gewoon meer van je lichaam met het buiten dansen, je spieren en gewrichten moeten nog meer alert zijn. Voor docenten die meerdere lessen achter elkaar buiten dansen is dit vooral essentieel, doe dus echt mee en zorg goed voor je lijf. 

7. Stretchen?

Veel mensen weten niet dat er twee verschillende manier zijn van stretchen: dynamisch stretchen en statisch stretchen. 

Spieren hebben bij (serieuze) inspanning de meest optimale spierlente nodig om goed te kunnen functioneren. Voor kracht en stabiliteit wil je juist spieren aanspannen en dus verkorten. Statisch rekken, verlengt juist en geeft letterlijk en figuurlijk extra ruimte aan spieren en gewrichten. Die extra ruimte vergroot echter ook de instabiliteit van gewrichten, waardoor je daarna geen grote inspanningen meer moet leveren. Daarom doe je dit statisch rekken altijd achteraf. Maar denk er nu wel aan dat je leerlingen meer en sneller afkoelen als je buiten danst dan normaal. Zorg dat ze een vestje /trui en een lekker joggingbroek mee hebben wat ze dan snel even kunnen aantrekken voordat je gaat stretchen. Laat ze een (yoga) matje en handdoek van thuis mee nemen om op te zitten. 

Dynamische rekken tijdens je w-up is een goede manier om je buitenlessen te starten en het lichaam voor te bereiden op meer uitdaging qua ondergrond en dus stabiliteit voor enkels en knieën. Met dynamisch rekken daag je je spieren uit, je maakt ze actief en brengt ze op spanning. Dynamisch rekken is eigenlijk heel kort de rekbeweging maken en in een herhalende beweging actief uitvoeren. Dus niet hak naar je bil brengen en vasthouden om je bovenbeenspier te rekken maar 10x je hak actief naar je bil brengen. Niet reiken naar je tenen terwijl je op de grond zit maar op één been staan en je been heen weer zwaaien of juist tien keer op en afrollen of juist starten met een uitgebreide versie van een soort dynamische zonnegroet. Denk niet dat je een soort voetbal w-up moet gaan geven maar kijk hoe je dit kunt implementeren in je dans w-up. Gooi daar lekker je eigen creativiteit op los. 

8. Kracht en stabiliteit oefeningen

Omdat buitendansen toch heel anders is en je misschien niet alles kan doen wat je normaal gesproken doet, kun je er ook aan denken om in je lessen meer kracht en/of stabiliteit oefeningen in te bouwen. 

Even extra aandacht voor goede stabiliteit van enkels en knieën: 

- denk aan op 1 been staan en tegelijk dubbeltaken uitvoeren. (vraag dingen aan ze, laat ze een bal gooien en vangen, hardop terugtellen van 100 naar 0 in stapjes van 4)

- plié’s maken op 1 been zowel parallel als uitgedraaid.

- Maak een parcourtje waar ze steeds op been iets moeten doen, dingen aantikken met andere voet (oefen je gelijk tendu piké

- Adagio waarbij ze steeds balans moeten houden, of veel standbeen moeten afwisselen in verschillende posities. 

- Zijwaartse en voorwaartse sprongen op 1 been

- Lunges ( dus uitstappen naar voren en naar achteren en zijwaarts)

Maar je kan bij ballet maar ook modern denken aan een volledige floor barre/grondoefeningen, of werken met dynabands voor meer weerstand. Werk extra op afwikkeling van voeten omdat dit met het buiten dansen erg belangrijk is. Houd wel rekening met de temperatuur, laat ze op matjes + handdoek zitten en extra kleding aandoen aangezien het sterk kan afkoelen in de avond. 

Qua Krachtoefeningen kun je denken aan extra kracht voor armen: geef je leerlingen eens allemaal twee flesjes water en laat ze dan eens port de bras oefeningen uitvoeren. 

Of ga juist wat meer werken aan core stability: plank oefeningen, side plank etc. Maakt het uitdagend door 1 been op te tillen. Of maak er een soort grond oefening van waarbij je van de ene beweging door gaat in de andere, met dansante bewegingen ertussen in. Zo Werk je toch aan kracht , maar verstopt in een dansoefening. Dit wekt zowel voor kinderen, tieners als voor volwassenen ;P. 

Maak een leuke dansante buikspieroefening. Dus ga geen crunches en sit ups doen maar denk eens aan graham en haar vloerwerk in ‘the pleading’ of pilates abdominal series of 5. 

Je kan ook een circuitje maken en ze op elk punt een andere oefening laten doen. Alle oefeningen 30 sec of een minuut laten uitvoeren en door wisselen. En in tweetallen (op 1,5 m afstand) uitvoeren. Doe het in een cirkel en jij kan als docent iedereen makkelijk in de gaten houden en correcties geven. En door ze het circuitje vaker te laten ui voeren werken ze ook aan krachtuithoudingsvermogen

9. Creatieve opdrachten /  Choreografie

Wees flexibel met je lessen, misschien heb je heel wat voorbereid maar kom je tijdens de les door je locatie of reactie van kids op de locatie op totaal andere ideeën. Ga daar lekker in mee en gebruik het. Wellicht ben je op een plek met bankjes? Geef je leerlingen opdracht om allemaal een stukje dans te maken op het bankje. Wat kun je ermee doen, hoe kun je er zo creatief mogelijk mee zijn. 

Improvisatie opdrachten kunnen juist nu een uitkomst zijn voor je lessen. Sta je op een voetbalveld? Gebruik de goals, de netten, het hek om te verwerken in je materiaal. Of de kids zelf materiaal mee te laten maken. Of kijk hoe ze typische voetbalbewegingen kunnen omzetten in dans. 

Met mijn leerlingen van MBO Dans Ede ben ik eens naar de hei gegaan en heb met hen de gehele dag op de zandvlakte gedanst. Daar kon je heerlijk springen, vallen, draaien. Maar ook echt van het zand gebruik maken en ermee spelen. Uiteindelijk is daar later een hele mooie choreografie uit ontstaan met emmers zand in het theater. Zoek de mogelijkheden in je ruimte. En koppel er misschien voor je tieners of volwassen ook beetje theorie aan. Vertel bijvoorbeeld over Krisztina de Châtel of Pina Bausch en hoe zij de weer en natuurelementen vaak juist gebruiken in choreografieën. Wie weet kun je juist deze tijd gebruiken om het buitendansen een extra laag te geven en het te gebruiken als uitgangspunt voor een choreografie. Kijk naar jouw omgeving, plan een keer een lesdag op het strand als je daar in de buurt woont of in het bos. Zoek in je buurt naar interessante lichtbronnen als je in de avond lesgeeft en laat deze je inspireren tot het maken van een stuk. Film de mooie choreografieën die ontstaan of laat je zelfs inspireren tot het maken van een dansfilm met je leerlingen op allerlei plekken waar je steeds de plek gebruikt om echt ‘mee’ te dansen. 

De mogelijkheden zijn eindeloos!

10. De laatste , belangrijkste tip: Heb vooral veel plezier. Zie overal de mogelijkheden in plaats van problemen en omarm het buiten dansen in de frisse lucht.

deel op twitterdeel op facebook